Leiderschap


Leiderschap in soorten en maten...   (versie 0.1.3)

Leiderschap is, kort door de bocht, anderen zodanig beïnvloeden dat zij doen wat jij wil, en dat zij dat ook nog doen alsof ze het zelf willen.

Er hoort dus een specifiek gedrag bij leiderschap. Een echte leider herken moet dus te herkennen zijn.

Met dat specifieke gedrag beïnvloedt hij het gedrag van anderen. Die gaan iets doen wat ze normaal gesproken niet zouden doen. Ze doen doen dat wat ze anders niet zouden doen nu graag of zelfs met liefde.

En leiderschap is er in soorten en maten. Elke situatie vraagt om een andere vorm. Maar je had natuurlijk al gelezen dat context essentieel is.

Situationeel leiderschap

De populairste en die schijnt bijzonder, goed en moeilijk te zijn:

  • bijzonder – het is per definitie effectief leiderschap in elke situatie,
  • goed – je realiseert er de beste resultaten mee en
  • moeilijk – je moet altijd leraar type 3 zijn.

Daar zit de crux. Leraar 3 is in staat om op het juiste moment de juiste statusbewegingen in te zetten. En precies zoveel als nodig. Afhankelijk van de leerling, de groep, de taak, de... tja, de situatie. Hij is in staat en bereid om zijn dynamiek aan de context aan te passen.

Leraar 3 is de perfecte situationeel leider. Volg je een training situationeel leidinggeven? Dan volg je dus een cursus Hoe word ik leraar 3.

Kan iedereen het leren?

Nee, helaas (of gelukkig, anders hadden de leiders geen volgers meer). Voor allen die leider willen zijn of worden geldt hetzelfde als voor leraren-in-spe: een klein deel heeft 'het'. Met wat begeleiding worden het fantastische leraren of leiders.

Een groot deel heeft 'het' niet, maar bezit wel capaciteiten om het vak te leren. Studeren, begeleiden, bij- en nascholen, allemaal dingen die zorgen dat deze groep voor de klas of het team komt en blijft.

Tot slot is er nog een niet te verwaarlozen deel dat het niet heeft en nooit zal leren. Voor hen geldt: begin er niet aan.

Als je het eenmaal hebt ben je het?

Was dat maar waar. Ook als je 'het' hebt, kan het wel eens mis gaan. We komen allemaal wel eens in een situatie waarin we naar leraar 1 of 2 neigen. Dat overkomt elke leider.

Maar de echte leiders onder hen zullen op die momenten in staat zijn, en vooral bereid zijn, om tot zelfverlaging over te gaan. De echte onder hen zullen zich niet verschuilen achter regels of het spel der zwarte pieten spelen.

Authentiek leiderschap

Misschien nog populairder dan situationeel leiderschap en volgens sommigen helemaal van deze tijd.

Maar wat is het? Wat doe je dan? Wat is authentiek gedrag?

Als we het letterlijk nemen

Authentiek betekent echt, betrouwbaar, niet vervalst, geloofwaardig, waarachtig (Geerts & Heestermans, 1992). Als we dat vertalen in gedrag, dan betekent het zoveel als congruent. Daarover hebben we het nodige geschreven (verwijzing naar pagina's boek/website).

In termen van status: iemand die authentiek is, laat gedrag zien dat precies de statusbewegingen weergeeft die hij bedoelt en die wij, als toeschouwer, ook als zodanig waarnemen. Bij een authentiek persoon weten we dat hij het ook echt zo bedoelt, dat hij niet strategisch handelt of bijbedoelingen heeft.

Authentiek gedrag is, met andere woorden, volledig congruent gedrag, waarbij alle gedragselementen dezelfde dynamiek weergeven.

Kortom, een authentiek leider is ...

... Iemand die congruent gedrag vertoont. Dat lijkt eenvoudig, maar in de praktijk kan dat tegenvallen.

Bij de meeste mensen zit er altijd wel wat incongruenties in. Authentiek, dus volledig congruent gedrag, is een ideaalsituatie. Dat wil zeggen: je zult het niet altijd kunnen zijn.

Koppeling van de leegte

Authentiek leiderschap is niets anders dan echt of geloofwaardig leiderschap. Maar leiderschap is geen leiderschap zonder 'echt' en 'geloofwaardig' te zijn.

Het begrip is een modebegrip en daarmee gekoppeld aan leegte: het zegt niets.

Hoe leer je authentiek leiderschap?

Het Simplistisch Verbond wist het al:

Zoek jezelf broeders,
Vind jezelf,
Wees en blijf alleen jezelf

(Heer Koot & Heer Bie: Simplisties Verbond (1975), Zoek jezelf. Simpelpee, SVS 1)

En dat is niet altijd eenvoudig.

Let's Get In Touch!


© Stultiens & Stultiens